Jedną z ról menedżera, jest dawanie pracownikom poczucia bezpieczeństwa. Jednak jest to coraz trudniejsze w dzisiejszym świecie, w którym i liderom takiego poczucia brakuje. Jak to zmienić? Jak wspomóc ludzi, zidentyfikować źródła zagrożenia i złapać balans pomiędzy niepewnością i pewnością?
Strach w naszych głowach
Stresowa reakcja na zmianę zachodzi w mózgu gadzim. Co ciekawe, mózg ten nie odróżnia zagrożenia fizycznego od sytuacji społecznych. David Rock w swoich badaniach wyróżnił 5 czynników, które mają wpływ na nasze reakcje społeczne i które uruchamiają lęk przed zmianą. Z czynników tych powstał model SCARF: Status, Certainty (Pewność), Autonomy (Autonomia), Relatedness (Pokrewieństwo), Fairness (Uczciwość).
Status - Lęk z nim związany dotyczy strachu przed utratą miejsca w hierarchii.
Pewność - Brak jasności komunikatów powoduje strach przed utratą kontroli.
Autonomia - Zmiany w tym wypadku powodują poczucie zagrożenia z powodu utraty sprawczości, możliwości wyboru.
Relacyjność - Ten obszar oznacza poczucie zagrożenia w obszarze relacji, poczucie wykluczenia i utraty zaufania.
Sprawiedliwość - Strach związany z poczuciem krzywdy.
Interwencja i rola lidera w balansowaniu poczucia zagrożenia
Gdy jeden z czynników zostanie naruszony, pracownik traci poczucie bezpieczeństwa. Tu pojawia się zadanie dla lidera, by właściwie zdiagnozować, który obszar jest problematyczny, a następnie zainterweniować, by poczucie zagrożenia zbalansować.
W jaki sposób zbalansować poczucie zagrożenia w poszczególnych obszarach?
- Status - Lęk z nim związany zbalansować mogą pochwały, docenienie, drobne gesty wykonane w stronę pracownika np bardziej elastyczne podejście do jego czasu pracy.
- Pewność - Przed poczuciem utraty kontroli ratuje rutyna. Cykliczne spotkania, rytuały, przewidywalność. Nie tylko dają one stały punkt zaczepienia, ale ich stała formuła pozwala głowie się wyciszyć.
- Autonomia - Im większa firma, tym mniejsze poczucie sprawczości. Ale i w dużej firmie pełnej procedur “na wszystko” można dawać pracownikom pole wyboru w wielu obszarach, nawet jeśli wybór ten jest niewielki i z pozoru nieistotny.
- Relacyjność - W budowaniu poczucia wspólnoty oraz balansowaniu lęku przed jej utratą ważne są drobne gesty. Czas na luźne rozmowy podczas spotkań, grupa na komunikatorze z codziennymi powitaniami, wspomniane już wyżej rytuały.
- Sprawiedliwość - Czynnik najtrudniejszy do zbalansowania. Ważne jest, by poczucia niesprawiedliwości nie pogłębiać, nie unikać trudnych tematów. Ludzie powinni móc podzielić się swoim poczuciem niesprawiedliwości, wyrzucić je z siebie. Żeby mu przeciwdziałać lider może także podejmować konkretne działania np. uzasadniać swoje decyzje, nie obiecywać niczego na stałe.
Wszystkie powyższe rady służą sytuacji, w której zmiany i utrata poczucia bezpieczeństwa spowodowane są decyzjami z góry, na które lider też nie ma wpływu. A jeśli chcecie poznać więcej przykładów, w jaki sposób wspomagać swój zespół w budowaniu poczucia bezpieczeństwa w trudnych czasach, zapraszam do wysłuchania Szkoły Menedżerów na Spotify i Apple Podcasts.
